على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2573

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

فطريه ( fetriyye ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صدقهء روزه گشادن . فطز ( fatz ) م . ع . فطز فطزا ( از باب ضرب ) : بمرد . فطس ( fats ) ا . ع . دانهء مورد . فطس ( fats ) م . ع . فطسه بالكلمة فطسا ( از باب ضرب ) : بر روى او گفت . و فطس الحديد : پهن كرد آن آهن را . فطس ( fatas ) م . ع . فطس الرجل فطسا ( از باب سمع ) : پهن بينى گرديد آن مرد و پست و منتشر استخوان بينى شد . فطساء ( fats ' ) ص . ع . مؤنث افطس : زن پست استخوان بينى و پهن بينى . فطسة ( fatsat ) ا . ع . پوست جانور مرده . و مهره‌اى كه بدان زنان مردان را بند كنند . و واحد فطس يعنى يكدانهء مورد . فطسة ( fatasat ) ا . ع . پهنائى بينى . و بستگى و پراكندگى استخوان بينى . فطفطة ( fatfatat ) ا . ع . آواز هنگام سرزنش و زجر و هنگام نزديك گائيدن . ج : فطافط . فطفطة ( fatfatat ) م . ع . فطفط فطفطة : تغوط كرد و سرگين انداخت . و فطفط فلان : سخنى گفت فلان كه مفهوم نگرديد . فطم ( fatm ) م . ع . فطمت المرضعة الرضيع فطما ( از باب ضرب ) : بازداشت شير دهنده شير خواره را از شير . و فطم الحبل : بريد آن ريسمان را . و فطمت الرجل عن عادته : بازداشتم آن مرد را از عادت وى . فطم ( fotom ) ع . ج . فطيم . فطن ( fatn ) و ( fetn ) و ( fotn ) و ( fatan ) و ( foton ) م . ع . فطن به و اليه و له فطنا و فطنا و فطنا و فطنا و فطنا و فطونة و فطانة و فطانية ( از باب سمع و نصر و كرم ) : دانا و زيرك گرديد . فطن ( fetn ) . م . ع . فطن الامر و للامر فطنا و فطنة و فطانة ( از باب حسب و نصر ) : حاذق گرديد در آن كار و زيرك شد . فطن ( faten ) و ( faton ) و ( fatn ) ص . ع . حاذق و زيرك . ج : فطن ( foton ) و فطن ( fotn ) . و هو فطن بخصومة فلان : او داناست به همه قسم دشمنى فلان و زيرك است در آن . فطن ( foton ) ص . ع . زيرك و دانا . فطن ( foton ) و ( fotn ) ع . ج . فطن ( faten ) و ( faton ) و ( fatn ) . فطنة ( fetnat ) ا . ع . دانائى . و زيركى و تيز خاطرى . فطنة ( fetnat ) م . ع . فطنه فطنة ( از باب نصر ) : دانست آن را . و فطن فطنا و فطنة و فطانة . مر . فطن . فطنة ( fatenat ) ص . ع . زن زيرك و تيز خاطر و ماهر در هر كارى . فطو ( fatv ) م . ع . فطا الدابة فطوا ( از باب نصر ) : سخت راند آن ستور را . فطوح ( fatuh ) ص . ع . ناقة فطوح : ماده شتر بزرگ شكم . فطور ( fatur ) ا . ع . روزه‌گشائى . و آنچه بدان افطار كرده روزه گشايند . فطور ( fotur ) ا . ع . ج . فطر ( fatr ) . فطور ( fotur ) م . ع . فطر فطرا و فطورا . مر . فطر ( fatr ) . فطورة ( faturat ) ا . ع . گوسپندى كه در روز عيد فطر كشند . يق : ذبحنا فطورة . فطورى ( faturiyy ) ا . ع . روزه‌گشائى . و آنچه بدان روزه گشوده افطار نمايند . فطوس ( fotus ) م . ع . فطس فطوسا ( از باب ضرب ) : بمرد . فطوطى ( fatavt ) ا . ع . مرد كوز پشت . فطون ( fatun ) ص . ع . دانا و زيرك و ماهر در هر كار . و تيز خاطر . فطونة ( fotunat ) م . ع . فطن فطنا و فطونة . مر . فطن . فطه ( fatah ) ا . ع . گشادگى پشت . فطير ( fatir ) ا و ص . ع . آرد سرشته‌اى كه تخمير نشده باشد خلاف خمير . و نان بىخمير مايه . و چيز تازه . و هر چيزى كه در آن عجله و شتابى كنند از وقت ادراك آن . و بلا و سختى . و اياك و الراى الفطير يعنى بپرهيز از رائى كه در آن عجله و شتابى كرده شده باشد . فطير ( fatir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خميرى كه نرسيده و ترش نشده باشد . و ناخاسته . و نان بىخمير مايه . و نانى كه خمير آن نرسيده و ترش نشده باشد و بيموس خشكفا و خشكوا نيز گويند . فطيرة ( fatirat ) ا . ع . فطورة و گوسپندى كه در روز عيد فطر كشند . يق : ذبحنا فطيرة . فطيس ( fettis ) ا . ع . پتك و مطرقهء بزرگ . ج : فطاطيس . فطيسة ( fettisat ) ا . ع . بينى خوك و گرداگرد آن . و لب مردمان . و لفج هر جانور صاحب سپل مانند شتر و شتر مرغ . و خرطوم سباع . فطيم ( fatim ) ص . ع . كودك از شير باز شده . ج : فطم ( fotom ) . و بره و بزغالهء از شير باز شده . فطيمة ( fatimat ) ا . ع . شتر بچهء از شير باز شده . و چند قسم مرغ دريائى . فطين ( fatin ) ص . ع . دانا و زيرك تيز فهم و ماهر در هر كار . فظ ( fazz ) ا . ع . آب شكنبه كه در